تکنیک‌های نوین مطالعه با گروه پرورش استعدادهای درخشان پادینو

مطالعه یعنی چی؟

مطالعه یعنی وقتی چیزی را می‌خوانید تا آن را یاد بگیرید و در ذهنتان نگه دارید. برای اینکه خوب مطالعه کنید، باید ذهنتان آماده باشد و حواستان جمع باشد. در واقع، وقتی مطالعه‌تان مؤثر است که بتوانید مطالب را بفهمید و آن‌ها را به چیزهایی که قبلاً یاد گرفته‌اید ربط بدهید. برای بهتر شدن مهارت‌های مطالعه‌تان، پیشنهاد می‌شود روش‌های جدید را امتحان کنید. یکی از این روش‌های خوب، «خواندن و بازگو کردن» است.

چرا روش “خواندن و بازگو کردن” مفید است؟

1. ایجاد انگیزه: وقتی می‌دانید که باید بعد از خواندن، مطلب را برای خودتان بازگو کنید، انگیزه بیشتری پیدا می‌کنید که بهتر یاد بگیرید. این همان «اراده برای یادگیری» است.
2. افزایش اعتماد به نفس: وقتی بتوانید یک مطلب را خوب بازگو کنید، حس بهتری نسبت به خودتان پیدا می‌کنید و این تشویقی است برای ادامه یادگیری. اما اگر نتوانید مطلب را به‌خوبی بازگو کنید، متوجه می‌شوید که نیاز به تمرین بیشتری دارید.
3. یادگیری بهتر: برای اینکه واقعاً مطلب را یاد بگیرید، باید آن را حفظ کنید. وقتی مطلبی را از حفظ می‌گویید، در واقع هدف اصلی که همان تکرار و یادگیری بیشتر است را تمرین می‌کنید.

این روش‌ها به شما کمک می‌کنند که بهتر و عمیق‌تر یاد بگیرید و مطالب را در ذهنتان نگه دارید.

اصول مطالعه صحیح

چطور می‌توانیم بهتر و سریع‌تر مطالعه کنیم؟

1- دوباره به عقب برنگردیم:

خیلی وقت‌ها وقتی جمله‌ای جالب را می‌خوانیم یا اگر حواسمان نبوده، دوست داریم برگردیم و آن را دوباره بخوانیم. این کار که به آن “واپس نگری” می‌گویند، اگر زیاد انجام دهیم، تبدیل به عادت بدی می‌شود. اگر مدام برگردیم و دوباره هر کلمه یا جمله‌ای را بخوانیم، تمرکزمان از بین می‌رود و سرعت مطالعه‌مان خیلی کم می‌شود. پس بهتر است تلاش کنیم که کمتر به عقب برگردیم و سعی کنیم با دقت بیشتر و تمرکز جلو برویم.

2- وسعت دید را افزایش دهیم:

برای اینکه سریع‌تر بخوانیم، می‌توانیم به جای خواندن تک‌تک کلمات، در هر توقف چند کلمه را ببینیم و بخوانیم. خوانندگان سریع، با تمرکز بیشتر بر عبارت‌ها و جمله‌ها، در هر نگاه چند کلمه را در ذهن جذب می‌کنند. برای این کار، نباید سرمان را حرکت دهیم؛ چون این باعث می‌شود که تعداد توقف‌ها کم شود. به‌عنوان مثال:

• • خواننده کند: وقتی جمله‌ها را کلمه به کلمه می‌خواند و هر بار توقف می‌کند.
  • خواننده متوسط: در هر نگاه، دو یا چند کلمه را با هم می‌بیند و توقف‌هایش کمتر است.
  • خواننده سریع: بدون تلفظ تک‌تک کلمات، با دیدن عبارت‌ها سرعت بیشتری دارد و توقف‌های کمتری دارد.

1. چرا کندخوان می‌شویم؟ یکی از دلایل کندخوانی، تلفظ کردن کلمات (حتی در ذهنمان) و خواندن تک‌تک آن‌هاست. این عادت از زمان دبستان ایجاد شده و با تمرین می‌توانیم آن را اصلاح کنیم. اگر روزی نیم ساعت تمرین کنیم، به‌مرور عادات نادرست خود را کنار می‌گذاریم. یک راه این است که چیزی بین لب‌هایمان بگذاریم تا نتوانیم لب‌خوانی کنیم و این‌طوری ذهنمان به دیدن و جذب سریع‌تر کلمات عادت کند.
2. روی اصل مطلب تمرکز کنیم: وقتی مطلب جدیدی می‌خوانیم، باید به نکات اصلی توجه کنیم. این یعنی جمله‌های مهم (که منظور اصلی نویسنده را بیان می‌کنند) و کلمات کلیدی را تشخیص دهیم. همچنین، هنگام خلاصه‌نویسی یا یادگیری مطالب، باید همین نکات اصلی را بنویسیم تا بتوانیم به‌خوبی آن‌ها را به خاطر بسپاریم.

مراحل درس خواندن برای یادگیری بهتر

۱. یک نگاه کلی به متن: فصل یا مطلبی که می‌خواهید بخوانید را یک‌بار به‌طور کامل مرور کنید. با این کار، می‌توانید یک تصویر کلی از موضوع بگیرید و بفهمید مطلب اصلی درباره چیست؛ درست مثل نقاشی که اول خطوط کلی را رسم می‌کند.

۲. خواندن دقیق با تمرکز بیشتر: دوباره مطلب را بخوانید، این بار با دقت روی جزئیات. سعی کنید سوالاتی در مورد آنچه می‌خوانید برای خودتان مطرح کنید و به آن‌ها جواب بدهید.

۳. مرور بعد از هر پاراگراف: بعد از خواندن هر پاراگراف، کمی مکث کنید و سعی کنید مطلب را با کلمات خودتان بازگو کنید. تصور کنید دارید این مطلب را برای دوستتان توضیح می‌دهید.

اهمیت مرور

۴. مرور کلی:

بعد از اینکه مطلب را کامل خواندید، دوباره آن را مرور کنید تا مطمئن شوید کاملاً آن را فهمیده‌اید و در ذهنتان جا افتاده است. این کار کمک می‌کند که با یادآوری یک قسمت، بتوانید کل موضوع را به یاد بیاورید.

۵. مرور سریع روز بعد:

روز بعد، مطلب را مرور کنید تا مطمئن شوید که هنوز آن را به خوبی یادتان هست و نکات کلیدی را از دست نداده‌اید.

۶. مطالعه گروهی؟ نه همیشه!:

بهتر است به‌طور همزمان با دوستانتان مطالعه نکنید، چون ممکن است باعث حواس‌پرتی و اتلاف وقت شود. اما می‌توانید بعد از مطالعه، از همدیگر سوال بپرسید تا یادگیری‌تان تثبیت شود.

با رعایت این مراحل، درس‌ها را بهتر و عمیق‌تر یاد می‌گیرید و نکات اصلی در ذهنتان می‌ماند.

۸. توضیح دادن مطالب به دیگران:

اگر چیزی را برای دوستتان یا کسی که می‌خواهد یاد بگیرد، توضیح دهید، هم خودتان تسلط بیشتری پیدا می‌کنید و هم مطمئن می‌شوید که آن را به خوبی فهمیده‌اید.

۹. مطالعه برای پیدا کردن جواب:

اگر دنبال جواب یک سوال خاص هستید، می‌توانید سریع و سطحی مطالعه کنید. اما اگر مطلبی تخصصی و فنی است، باید با دقت و زمان بیشتری آن را بخوانید.

۱۰. مطالعه با فاصله:

به جای اینکه همه‌چیز را یک‌باره بخوانید، بهتر است هر بار ۳۰ یا ۴۰ دقیقه درس بخوانید و بین این زمان‌ها استراحت کوتاه داشته باشید. این کار به ذهن و بدنتان استراحت می‌دهد و کمک می‌کند اطلاعات جدید بهتر در ذهنتان جا بگیرد. موقع استراحت، بلند شوید، چند نفس عمیق بکشید و کمی حرکت کنید.

۱۱. تمرین چشم برای خستگی کمتر:

اگر چشمانتان در هنگام مطالعه خسته می‌شود، سعی کنید برای ۲ تا ۳ ثانیه به یک شیء دور نگاه کنید، بعد بدون حرکت دادن سر به نزدیک‌ترین شیء در اتاق نگاه کنید. این تمرین را ۵ بار تکرار کنید تا عضلات چشمتان استراحت کنند و کمتر خسته شوند. این روش برای کسانی که زیاد مطالعه می‌کنند یا زیر نور زیاد کار می‌کنند، مفید است.

۱۲. یادداشت‌برداری و خط کشیدن زیر نکات مهم:

یکی از روش‌های خوب برای یادگیری بهتر، این است که زیر مطالب مهم خط بکشید یا از آن‌ها یادداشت بردارید. تحقیقات نشان داده‌اند که دانش‌آموزانی که زیر نکات کلیدی خط می‌کشند، بهتر مطالب را به یاد می‌آورند. اگر زیر ۱۲ سال هستید، ممکن است نیاز به کمک داشته باشید تا اطلاعات مهم را از بقیه جدا کنید.

۱۳. مطالعه یک موضوع در هر زمان:

وقتی دارید یک موضوع را می‌خوانید، سعی کنید روی همان مطلب تمرکز کنید و از مطالعه موضوعات دیگر پرهیز کنید. این کار باعث می‌شود مطالب جدید با چیزهای قبلی قاطی نشوند و یادگیری‌تان بهتر و سریع‌تر باشد.

۱۴. چطور مطالعه خسته‌کننده نشود:

برای اینکه درس خواندن برایتان طولانی و خسته‌کننده نباشد، به این نکات توجه کنید:

• الف) با حال خوب شروع کنید: وقتی با خوشحالی و رضایت درس خواندن را شروع می‌کنید، تمرکز و یادگیری‌تان بهتر می‌شود. اگر از اول با بی‌حوصلگی شروع کنید، درس خواندن برایتان سخت‌تر می‌شود.
• ب) زود شروع کنید و مطالب را بخش‌بندی کنید: هرچه زودتر شروع کنید و درس‌ها را به قسمت‌های کوچک‌تر تقسیم کنید، دیگر لازم نیست با حجم زیادی از درس‌ها یک‌باره روبه‌رو شوید.
• پ) به خودتان انگیزه بدهید: به یاد بیاورید که تا الان چقدر پیشرفت کرده‌اید و به خودتان بگویید که این کار آن‌قدرها هم سخت نبوده است.

اهمیت تصویرسازی ذهنی در مطالعه

۱۵. اگر هنگام درس خواندن نتوانید از کل مطلب یک تصویر کلی در ذهن خود بسازید، مثل فردی هستید که نمی‌داند کجا می‌رود و به هر طرفی سرک می‌کشد. این نوع درس خواندن باعث می‌شود که به راحتی تمرکزتان از دست برود و مدام به چیزهای مختلف فکر کنید.

بهتر است وقتی یک فصل جدید را شروع می‌کنید، قبل از اینکه از اولین صفحه شروع کنید، اول ببینید در آن فصل درباره چه موضوعی صحبت شده است. اگر خلاصه‌ای از فصل وجود دارد، آن را بخوانید. اگر نه، می‌توانید فهرست مطالب و عنوان‌های مهم را مرور کنید تا یک تصویر کلی از مطلب به دست آورید.

سپس سعی کنید یک خلاصه کوتاه برای خودتان بسازید تا معنی و هدف کلی آن فصل را بهتر بفهمید. این کار باعث می‌شود که هنگام یادگیری، به جای اینکه در جزئیات گم شوید، بتوانید کل مطلب را در ذهن داشته باشید و بهتر آن را درک کنید.

منبع: سنجش